Bijgewerkt door PlanElektra (PlanTools) op .
Een kabel die te lang of te dun is, verliest onderweg spanning. Gevolg: zwakkere verlichting, tragere toestellen en warmte in de kabel. Met deze gratis rekentool zie je meteen of je onder de gangbare 3%-richtwaarde (verlichting) of 5% (andere kringen) blijft.
Vereenvoudigde berekening voor koper, zonder kabelreactantie. Driefasig betekent hier een gebalanceerde belasting op 400 V. 3% en 5% zijn vergelijkingsrichtwaarden. De uitkomst is geen volledige kabeldimensionering of AREI-goedkeuring.
Oriënterend. Koper, ρ = 0,0225 Ω·mm²/m (warme geleider), enkel de ohmse spanningsval. De erkende keurder beoordeelt je installatie.
De spanningsval hangt af van vier dingen: de stroom (of het vermogen), de lengte van de kabel, de sectie (dikte) en het netvorm (een- of driefasig). De formule:
ΔU = 2 × ρ × L × I × cosφ / S
ΔU = √3 × ρ × L × I × cosφ / S
Met ρ = 0,0225 Ω·mm²/m (koper), L in meter (enkele richting), I in ampère, S in mm². Ken je enkel het vermogen? Dan is I = P / (U × cosφ) eenfasig, of I = P / (√3 × U × cosφ) driefasig.
Deze rekenvoorbeelden gebruiken koper, eenfasig 230 V en cosφ = 1. Ze kiezen geen kabelsectie of beveiliging en laten de spanningsval in de voorafgaande installatie buiten beschouwing:
| Voorbeeld | Stroom | Sectie | Rekenlengte bij 3% |
|---|---|---|---|
| Voorbeeld 1 | 10 A | 1,5 mm² | ~23 m |
| Voorbeeld 2 | 16 A | 2,5 mm² | ~24 m |
| Voorbeeld 3 | 20 A | 2,5 mm² | ~19 m |
| Voorbeeld 4 | 32 A | 6 mm² | ~29 m |
| Voorbeeld 5 | 40 A | 10 mm² | ~38 m |
Een gebalanceerde driefasige berekening gebruikt een andere formule en referentiespanning. Dat bewijst niet dat een bestaande leiding langer mag zijn. Beoordeel ook aanlegwijze, stroomvoerende geleiders, omgeving, beveiliging, kortsluiting en fabrikantvoorwaarden.
Een correcte kabelsectie is een basisvereiste van een AREI-conforme installatie. Een te grote spanningsval kan de werking beïnvloeden. Stroombelastbaarheid, opwarming en kortsluitbeveiliging zijn afzonderlijke beoordelingen die deze calculator niet uitvoert. Het schema dat je aan de keurder voorlegt (het eendraadschema) vermeldt per kring de kabelsectie; die moet kloppen met de belasting en de lengte.
Hoeveel spanningsval is toegelaten volgens het AREI?
3% en 5% worden vaak als ontwerprichtwaarden gebruikt. Dit zijn hier vergelijkingswaarden, geen algemene automatische AREI-goedkeuring. Beoordeel de toepasselijke eisen en de spanningsval over het volledige traject.
Hoe lang mag een kabel van 2,5 mm² zijn?
Voor een 16 A-stopcontactenkring in 2,5 mm² koper (eenfasig): tot ~40 m onder de 5%-richtwaarde die deze pagina voor andere kringen dan verlichting gebruikt (~24 m bij 3%). Bij 20 A wordt dat ~32 m (~19 m bij 3%). Voor een langer traject moet je de leiding en beveiliging opnieuw beoordelen; deze berekening kiest geen veilige kabel voor je.
Wat als mijn kabel te lang is?
Laat de hele leiding, belasting en beveiliging beoordelen. Mogelijke aanpassingen hangen af van de installatie; deze tool bepaalt niet welke aanpassing veilig of toelaatbaar is.